Κάθε χρόνο, η γιορτή των Θεοφανίων μας φέρνει μπροστά σε μια γνώριμη εικόνα: τον Ιορδάνη ποταμό, τον Ιωάννη και την κάθοδο του Πνεύματος. 

Όμως, αν παραμερίσουμε για λίγο το τελετουργικό μέρος, αναδύεται ένας συγκλονιστικός αποσυμβολισμός. Τα «Φώτα» δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο, αλλά η περιγραφή μιας εσωτερικής μετακίνησης που οφείλει να κάνει κάθε άνθρωπος που αναζητά την αλήθεια.

Η πορεία μας ξεκινά ουσιαστικά με το Χρίσμα. Σκεφτείτε το λάδι, όχι ως ένα απλό υλικό, αλλά ως τη μαλακτική δύναμη της αγάπης που έρχεται να «σφραγίσει» τον νου μας, προετοιμάζοντάς τον για τη μεγάλη αφύπνιση. 

Είναι η στιγμή που η Χριστική Συνείδηση[*]

 –αυτή η θεία σπίθα που όλοι κρύβουμε μέσα μας– αρχίζει να τρεμοπαίζει. 

Όπως πολύ όμορφα περιγράφει ο Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος (Σαχάρωφ) στο έργο του «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστι», η φώτιση δεν είναι μια διανοητική πληροφορία που μαθαίνουμε, αλλά μια ζωντανή μέθεξη με το Φως που μεταμορφώνει την ύπαρξη.

Αυτή η μεταμόρφωση είναι το πρώτο βήμα προς αυτό που ονομάζουμε «Βασίλειο του Θεού». 

Συχνά το αναζητάμε κάπου μακριά, όμως ο αποσυμβολισμός μας διδάσκει πως πρόκειται για μια εσωτερική κατάσταση συνείδησης. Ξεκινά από το πνεύμα και, σαν κύμα, αντανακλάται στο σώμα. 

Ο Μάξιμος ο Ομολογητής στη «Μυσταγωγία» του, μας εξηγεί πως όταν η ψυχή απελευθερώνεται από τη δυναστεία των αισθήσεων, γίνεται ο καθρέφτης του Θείου. 

Είναι μια μυητική διαδρομή που περνά από τη Νέα Γέννηση στη Βάπτιση, και από εκεί στη Μεταμόρφωση, τη Σταύρωση του «εγώ» και, τελικά, στην Ανάσταση της ψυχής από τον λήθαργο της καθημερινότητας.

Σε αυτόν τον δρόμο, ο Ιωάννης ο Βαπτιστής αντιπροσωπεύει το Βάπτισμα του Ύδατος. 

Το νερό συμβολίζει τον συναισθηματικό μας κόσμο. Είναι η ηθική κάθαρση, το «πλύσιμο» από τις κατώτερες επιθυμίες και τα πάθη που θολώνουν την κρίση μας. 

Η Alice A. Bailey, αναλύοντας τη διαδρομή «Από τη Βηθλεέμ στον Γολγοθά», θεωρεί το βάπτισμα αυτό ως τη στιγμή που ο άνθρωπος αποκτά πλέον τον έλεγχο του συναισθηματικού του σώματος. 

Είναι μια περίοδος ήρεμης προετοιμασίας, όπου το άτομο καθαρίζει το «δοχείο» του.Όμως, η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται εκεί. 

Μετά το νερό, έρχεται ο Ιησούς και το Βάπτισμα του Πυρός. Αν το νερό καθαρίζει, η φωτιά μετουσιώνει. Εδώ μπαίνουμε στο πεδίο της νοητικής κάθαρσης. 

Ο Rudolf Steiner, στις ομιλίες του για το «Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο», επισημαίνει ότι αυτή η πύρινη βάπτιση είναι η στιγμή που το ανθρώπινο «Εγώ» διαποτίζεται από το Συμπαντικό Πνεύμα. 

Η φωτιά καίει τις ψευδαισθήσεις και εγκαινιάζει έναν κύκλο έντονης πνευματικής δραστηριότητας.

Η εορτή των Φώτων, λοιπόν, μας υπενθυμίζει πως η πνευματική ζωή δεν είναι στατική. Είναι μια διαρκής κίνηση. 

Όπως μας δίδαξε ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος στον περίφημο «Λόγο του εις τα Άγια Φώτα», ο φωτισμός είναι ανάλογος με την κάθαρσή μας: όσο περισσότερο «χώρο» αδειάζουμε από το εγώ μας, τόσο περισσότερο Θείο Φως μπορεί να μας κατοικήσει.

Ας δούμε, λοιπόν, τα φετινά Θεοφάνεια ως μια ευκαιρία για τον δικό μας εσωτερικό Ιορδάνη. 

Ας επιτρέψουμε στο νερό της επίγνωσης να ηρεμήσει τα πάθη μας και στο πυρ του Πνεύματος να φωτίσει τον νου μας, οδηγώντας μας από το σκοτάδι της λήθης στην ανάσταση της συνειδητής ζωής.

Για Σκέψη και Συζήτηση

Κλείνοντας αυτή την ανάλυση, θα ήθελα να μοιραστείτε τις δικές σας σκέψεις στα σχόλια:

• Ποιο στάδιο νιώθετε ότι διανύετε αυτή τη στιγμή; Είναι η φάση της προετοιμασίας και της κάθαρσης (Ύδωρ) ή η φάση της έντονης εσωτερικής δράσης (Πυρ);
• Τι σημαίνει για εσάς «Θεία Φώτιση» στην απαιτητική καθημερινότητα του σήμερα;

Ανυπομονώ να διαβάσω τις απόψεις σας και να συνεχίσουμε αυτόν τον όμορφο διάλογο.

Πηγές για περαιτέρω μελέτη:

• Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστι, Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος (Σαχάρωφ).
• Από τη Βηθλεέμ στον Γολγοθά, Alice A. Bailey.
• Το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, Rudolf Steiner.
• Μυσταγωγία, Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής.
• Λόγος Μ' - Εις τα Άγια Φώτα, Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος.

  [ * ]Με τον όρο Χριστική Συνείδηση δεν αναφερόμαστε απλώς στην υιοθέτηση μιας θρησκευτικής ταυτότητας, αλλά στην αφύπνιση εκείνης της ανώτερης πνευματικής κατάστασης όπου ο άνθρωπος υπερβαίνει το περιορισμένο «εγώ». Είναι η εσωτερική ποιότητα της Αγάπης, της Σοφίας και της Ενότητας που ενσάρκωσε ο Χριστός και η οποία, σύμφωνα με τους μυστικούς και τους Πατέρες της Εκκλησίας (όπως ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής), είναι προορισμένη να «γεννηθεί» και να αναπτυχθεί μέσα σε κάθε ανθρώπινη ψυχή ως η ύψιστη μορφή επίγνωσης.